Wat is PMS (premenstrueel syndroom)?
27 oktober 2021 

Wat is PMS (premenstrueel syndroom)?

Leestijd: 7 minuten


In dit blog:

Symptomen

Bestaat PMS echt?

PMS hormonaal of alleen maar emoties?

Wat is dan precies PMS?

PMDD

Hoe ontstaat PMS/PMDD?

Onderzoek

Een oplossing?

Hormonale weerstand als oplossing


Misschien ben jij wel één van de vele vrouwen die er maandelijks last van heeft. 

Prikkelbaarheid, depressie, huilbuien of angst. Of lichamelijke klachten als slaapproblemen, vocht vasthouden, opgeblazen gevoel, hoofdpijn, pijnlijke of opgezette borsten, food cravings of huidproblemen. Dan zou het zomaar eens kunnen zijn dat jij lijdt aan PMS ofwel premenstrueel syndroom.


Symptomen

De symptomen zijn zowel fysiek als emotioneel/mentaal. De meest voorkomende fysieke klachten zijn slaapproblemen, vocht vasthouden, opgeblazen gevoel, hartkloppingen, gewrichtspijn, hoofdpijn, hersenmist (brain fog), onbedwingbare trek (food cravings), pijnlijke of opgezette borsten en huidproblemen.

De meest voorkomende emotionele klachten zijn mood swings, prikkelbaarheid, angst, depressie en huilbuien. Ik kan het rijtje met symptomen nog wel verder uitbreiden met zoveel meer klachten, maar waar het bij PMS om gaat is WANNEER de klachten verschijnen en verdwijnen.  


Bestaat PMS echt?

PMS is voor het eerst beschreven begin jaren ’80. En sindsdien is het een onderwerp waar verschillende meningen over bestaan. Volgens de één bestaat het wel, volgens de ander niet. En toch heeft de meerderheid van de vrouwen er last van. Dat is een feit.


Ik geloof ook zeker dat het wel bestaat, maar dat er bij velen (ook huisartsen) onduidelijkheid over is. Vaak wordt de term PMS gebruikt om de emoties van de vrouw aan te tonen en/of dat deze emoties hormonaal zijn. En dat bedoelen we dan niet in de positieve zin! Dat is jammer want hier worden een paar zaken door elkaar gehaald en verkeerd begrepen. 


PMS hormonaal of alleen maar emoties?

Ten eerste: PMS is inderdaad hormonaal en kan zeker bestaan uit emoties als prikkelbaarheid, angst of verdriet (om niks ;)). Natuurlijk hebben je hormonen invloed op je emoties, maar emoties zijn niet persé slecht. Dit is wel hoe het bij PMS geïnterpreteerd wordt. En zeker niet alle emoties die een vrouw ervaart is per definitie PMS. 


Vanuit de evolutie zijn emoties ontstaan om de mens te helpen met overleving. Elke emotie zorgt ervoor dat je lichaam klaar wordt gemaakt om actie te ondernemen. Bijvoorbeeld bij angst gaat je lichaam in de vecht-, vlucht- of vriesmodus en vinden er veranderingen plaats in je ademhaling, je hartslag, je bloeddruk, je stofwisseling etc. Super slim dus die emoties. Waarom zou een vrouw dan geen emoties mogen ervaren?


Ten tweede: het hormonale aspect wordt vaak gezien als negatief. Hoe vaak wordt er wel niet gezegd als een vrouw klachten ervaart, dat het de hormonen wel weer zullen zijn. Ook dat klopt niet. Je hormonen zijn juist gunstig voor je. Oestrogeen en progesteron, de twee hormonen die het meest betrokken zijn bij je menstruatie en waar het bij PMS veel om draait, zijn juist krachtige versterkers van je gemoedstoestand en je metabolisme.


Wat is dan precies PMS? 

PMS betekent Premenstrueel Syndroom. Dit syndroom kan zich in allerlei verschillende klachten uiten, van lichamelijke klachten tot emotionele klachten. 

Het woordje ‘pre-‘ is hier heel belangrijk. Een voorwaarde om te mogen zeggen dat je lijdt aan PMS, moet je de klachten hebben in je luteale fase. Dat wil zeggen de periode voorafgaand aan je menstruatie. Bij de één is dat 2 dagen voor de menstruatie, bij de ander 10 dagen. 

Nog een voorwaarde is dat de klachten weer moeten verdwijnen op de 1e dag van je menstruatie of tijdens je menstruatie en je minstens één week in je hele cyclus klachtenvrij moet zijn.

Heb je klachten tijdens je héle cyclus, bv. hoofdpijn, spijsverteringsproblemen of acné, en worden deze tijdens je luteale fase erger, dan is dit geen PMS. Meestal is er dan een onderliggend probleem en dient dit eerst behandelt te worden. 


PMDD

Naast PMS heb je ook nog PMDD. De term PMDD is voor de meeste mensen nog vrij onbekend. PMDD betekent Premenstrual Dysphoric Disorder en is de ernstigere variant van PMS. Klachten zijn vooral emotioneel, zoals premenstruele depressie, prikkelbaarheid of angst. Ongeveer 1 op de 20 vrouwen heeft last van PMDD. Onderzoek toont aan dat de cellen van een vrouw met PMDD anders op hormonen reageren dan van vrouwen zonder PMDD.


Hoe ontstaat PMS/PMDD?

Zoals er onduidelijkheid bestaat over het wel of niet bestaan van PMS/PMDD, bestaat er ook nog enige onduidelijkheid over de oorzaak ervan. En waarom de ene vrouw er wel last van heeft en de andere vrouw niet. 


Ten eerste kunnen de volgende punten een rol spelen bij het ontstaan van PMS/PMDD:

  • Een overactief stress-systeem (HPA-as) of een disregulatie hiervan
  • Disbalans van het autonome zenuwstelsel (verhoogde activiteit van je actieve sympathische deel, verlaagde activiteit van je rustgevende parasympathische deel)
  • Een verhoogde productie en/of gevoeligheid voor het hormoon prolactine
  • Disbalans tussen de oestrogeen- en progesteronspiegel (progesteron is altijd te laag ten opzichte van oestrogeen)
  • Insulineresistentie (voorloper van diabetes type 2)
  • (Laaggradige) ontsteking


Ook kunnen volgens wetenschappers verschillende andere factoren een rol spelen bij het ontstaan en verergering van PMS, zoals onvoldoende rust, obesitas, roken, onvolwaardige voeding, een lage inname van essentiële voedingsstoffen (waaronder calcium, magnesium, vitamine D, omega 3-vetzuren), gebrek aan lichaamsbeweging en erfelijke aanleg.


Onderzoek

Daarnaast is er in een onderzoek aangetoond dat (ik citeer): ‘vermoedelijk het (psycho)neuro-endocriene systeem bij vrouwen met PMS, vergeleken bij vrouwen zonder klachten, minder flexibel is in het opvangen van normale, fysiologische hormoonschommelingen tijdens de menstruatiecyclus. Er zijn sterke aanwijzingen dat geslachtshormonen (en metabolieten) PMS-klachten veroorzaken bij daarvoor gevoelige vrouwen door complexe beïnvloeding van de serotonerge, opioïde en GABA-erge neurotransmissie in de hersenen’.


Een oplossing?

Nu zul je denken: is daar dan nog wel iets aan te doen? Ja, daar is zeker nog iets aan te doen. En dan bedoel ik niet met de anticonceptiepil die de meeste huisartsen voorschrijven om je hormonen ‘stil te leggen’. Dat kan inderdaad helpen. Maar niet op een goede manier en zeker niet op de lange termijn. Het zorgt ervoor dat je geen last meer hebt van hormoonschommelingen. Fijn, zul je denken. Maar dat komt omdat je je eigen hormoonhuishouding ‘plat hebt gelegd’. De synthetische hormonen nemen het over. Synthetische hormonen kunnen een hele andere uitwerking hebben en juist tegenovergesteld werken. En dat wil je niet. 


Hormonale weerstand als oplossing

Het is normaal dat je hormonen schommelen omdat deze in een cyclisch patroon werken met je ovulatie. En dat is nodig om ze te kúnnen maken. 

Het is niet nodig om je hormonen ‘stil te leggen’. Je hoeft jezelf alleen maar aan te passen aan de ups en downs van je hormonen. Het aanpassen aan deze hormoonschommelingen zou je ‘hormonale weerstand’ kunnen noemen. 

Door je progesteron te verbeteren, je oestrogeen te stabiliseren en ontstekingen te verminderen kun je deze hormonale weerstand opbouwen. En dat kan sneller dan je denkt!


Heb je naar aanleiding van dit artikel vragen of zou je mijn hulp hierbij goed kunnen gebruiken, neem dan contact met mij op. Ik help je graag!







Over de schrijver
Ellen is de oprichtster van hormoonhappy.nl. Ze is een gedreven therapeut met een brede visie op het gebied van voeding, leefstijl en mindset en met persoonlijke aandacht voor elke cliënt. Ze is zeer deskundig en gespecialiseerd in hormonen. Als ervaringsdeskundige weet ze de juiste vragen te stellen om tot de kern van jouw probleem te komen. Hierdoor is ze de aangewezen persoon jou te helpen om van je PMS af te komen.